Misschien goed om te beginnen met een kleine bekentenis: ik ben nog helemaal niet zo lang vrijmetselaar. Pas in mei 2017 ben ik ingewijd. Toch voelt het alsof het vrijmetselaarschap mij in korte tijd méér heeft gebracht dan ik ooit had kunnen bedenken. Tot mijn eigen vreugde – en eerlijk gezegd ook tot mijn verbazing – ontdekte ik dat je zelfs op latere leeftijd nog grote stappen kunt zetten. Blijkbaar zijn we inderdaad nooit uitgeleerd.
Wat heb ik allemaal ervaren? Dat is eigenlijk teveel om in één enkel artikel te beschrijven. Daarom beperk ik me tot vijf ervaringen die er voor mij uitspringen.
Het eerste wat ik merkte, was een enorme rust. Dat begon al bij mijn allereerste bijeenkomst. Ik zat daar aan tafel, nog volop zoekend en een beetje onwennig. Maar wat ik zag, raakte me: een duidelijke agenda, iedereen die elkaar liet uitspreken, notulen die met zorg werden voorgelezen. Een rustige, ordelijke sfeer waarin aandacht vanzelfsprekend was.
Ik keek om me heen en dacht: jeetje… hoe anders is dit in mijn werkende leven. Daar is het vaak rennen, stukken half lezen, door elkaar praten, irritaties. Hier: ruimte, aandacht, stilte waar nodig. Het voelde als een warm bad. Deze rust had ik zó hard nodig — rust in mijn doen, maar ook rust in mijn hoofd. En eigenlijk ook rust in mijn hart.
De tweede ervaring is voor mij misschien wel de meest ontroerende: het gevoel van thuiskomen. Dat voelde ik al tijdens mijn inwijding. De warmte waarmee ik werd ontvangen, de mooie woorden en handelingen, de prachtige muziek, het raakte me, het tilde me op.
Wat ik in de loge vond (en vind), is een plek waar je jezelf mag zijn, zonder masker, zonder bravoure, zonder dat iemand meteen oordeelt. Een ruimte waarin mannen samenkomen die allemaal, ieder op hun eigen manier, proberen een beter mens te worden. Hoe verschillend we soms ook zijn. En elkaar daarbij ruimte gunnen.
En dat thuiskomen was niet alleen in de groep, maar ook in mezelf. Ik vond hier een rust in mezelf waarvan ik niet eens wist dat ik het kwijt was. Het voelde alsof ik na lange tijd weer even kon landen en vrij ademhalen.
Dan het derde punt: zelfkennis. Dat opschrift boven onze werkplaats — Ken uzelve! — heb ik inmiddels als een soort innerlijk kompas leren gebruiken.
Door de gesprekken, de symboliek, de rituelen en de vele avonden van reflectie heb ik mezelf opnieuw én beter leren kennen. Ik kreeg scherper zicht op waarom mijn leven is gelopen zoals het is gelopen, waarom ik reageer zoals ik reageer, waar mijn verlangens liggen en waar mijn blinde vlekken.
Ik ontdekte bijvoorbeeld dat ik soms wel erg vol zit van mezelf. Dat mijn ego, net als bij zoveel mensen, af en toe blijkt op te spelen wanneer ik dat helemaal niet wil. En ik zag het belang van mijn binnenwereld, van introspectie, van bewustzijn. Ik leerde mijn introversie niet als tekort te zien, maar als iets waar ik op een goede manier mee kan leven. Dat ik misschien wel minder introvert ben dan ik dacht. Dat alles maakte me rustiger, milder en minder geneigd om meteen te oordelen. Ik tel iets vaker tot tien — en dat is vooruitgang.
Mijn vierde ervaring is misschien wel de meest praktische: kennis van jezelf is mooi, maar je moet er ook iets mee dóen. Anders blijft het analyse, blijft het theorie.
Binnen de vrijmetselarij noemen we dat bikken aan je ruwe steen. En dat is echt werken. Oefenen. Nieuw gedrag uitproberen. Over je eigen schaduw heenstappen. Experimenteren, soms struikelen, en weer opstaan. Verantwoordelijkheid nemen. Niet alleen op donderdagavond, maar juist in het echte leven, op de momenten waarop het er werkelijk toe doet.
Voor mij voelt het vrijmetselaar zijn inmiddels als een manier van leven, niet als een avondactiviteit één keer in de week. Het is iets wat me dagelijks helpt richting te vinden en trouw te blijven aan wat ik werkelijk belangrijk vind.
Door de symboliek, de rituelen, de geschiedenis en de inhoudelijke thema’s ben ik anders naar mezelf gaan kijken. Mijn blik is ruimer geworden. Mijn bewustzijn ook. Ik vraag me nu vaker af: waar sta ik eigenlijk? Wat vind ik écht? Wat wil ík met mijn tijd doen?
Een simpel maar veelzeggend voorbeeld: ik kijk nog maar heel weinig televisie. En dat voor iemand die nota bene werkte bij de Nederlandse Film- en Televisieacademie. Vroeger was dat ondenkbaar. Nu kies ik ervoor me zo min mogelijk te laten meeslepen door de ruis, de oppervlakkigheid en de verslavende prikkelstroom van televisie. Dat geeft me een enorme mentale vrijheid.
Als ik terugkijk op de afgelopen jaren, dan voel ik vooral dankbaarheid. De loge — en de vrijmetselarij als geheel — is voor mij een bron van warmte, wijsheid en structuur geweest. En nog steeds. Het heeft me geholpen mijn eigen weg te vinden en antwoorden op de grote vragen van het leven: wie ben ik? Waar kom ik vandaan? Waar ga ik naartoe? En wat is mijn rol in dit geheel? Wat kan ik voor een ander betekenen?
Natuurlijk: ik heb er zelf ook flink aan moeten werken. ‘Op U komt het aan’ is geen loze spreuk. En ik ben nog lang niet klaar — gelukkig maar. Er is alvast meer rust in mijn leven gekomen, meer richting, en vooral meer betekenis. En ik heb mijn diepere passies en talenten herontdekt. En al met al heb ik hier, in Loge Spectrum, niet alleen een thuis gevonden en broederschap — maar ook enkele diepe vriendschappen waar ik oprecht dankbaar voor ben.
Disclaimer – Gebruik van artikelen
De artikelen die gepubliceerd zijn op de website van Loge Spectrum te Amersfoort mogen vrij worden gekopieerd, gedeeld en gebruikt, mits de bron duidelijk wordt vermeld. Vermeld daarbij ten minste: Bron: Loge Spectrum te Amersfoort – [www.logespectrum.nl of de juiste link naar desbetreffend artikel]
Voor hergebruik is geen voorafgaande toestemming vereist, maar wij stellen het zeer op prijs als u uw gebruik of plaatsing meldt via e-mail: vcbeheer.spectrum@gmail.com. De inhoud van de artikelen blijft eigendom van Loge Spectrum te Amersfoort. Bij bewerking of verkorting vragen wij om de oorspronkelijke strekking en context te respecteren.