Wat is de 2e plicht van de Vrijmetselaar?

Mijn Medemens tot steun te zijn. Als Gezel-vrijmetselaar heb ik daar het afgelopen jaar eens goed over nagedacht. Hoe doe je zo iets? Ga ik op zoek naar alle ‘zieken en nooddruftigen’ zoals mijn vader pleegt te zeggen, of meld ik mij als vrijwilliger bij het Leger des Heils? Stel ik mijzelf tot doel om specifiek lijden of problemen op te lossen of richt ik mij op alle problemen van de wereld? Wat is Wijsheid en waar haal ik de Kracht vandaan? Een oude goede raad van mijn vader bood voorlopig uitkomst;“Als je niet weet wat je moet doen, doe je gewoon even niets!” En zo geschiedde het op een dag in februari dat ik via onze nieuwe buren in contact kwam met Hein Stufkens. Ik kan u zijn boeken aanraden. “Weg van Gnosis” is een juweeltje, maar het boekje dat mij het meeste aansprak heet “Mededogen als menselijke bestemming”.

EN MISSCHIEN HEEFT HIJ GELIJK!

Mededogen

Mededogen is het je vereenzelvigen met de ander, zonder dwang en zonder doelstelling, gewoon uit het besef dat ik en de ander Een zijn. Mijn medemens tot steun te zijn begint dus met het loslaten van de drang en drift ‘iets’ te moeten doen. Het is geen opdracht maar een bestemming, geen doel maar een weg. Immers alleen door volle aandacht voor de ander of het andere komt die andere of het andere tot zijn recht. René Descartes wist het al: Cogito ergo Sum, ik denk dus ik ben, ik besta. De (h)erkenning van mijzelf of de ander doet mij of de ander bestaan. Mededogen is GEEN Medelijden, want hoe goed bedoeld ook, is medelijden oordelend. Van Dale geeft de volgende beschrijving: Medelijden voelend of tonend met een gevoel van meerderheid. Ik weeg de situatie van de ander ten opzichte van mijn eigen situatie en bepaal dat ik die situatie onaangenamer vind. Ik vind de ander zielig.

Hein Stufkens brengt het als volgt: “Mededogen is iets anders. Het is een gevoel in ons hart dat geworteld is in het rustige, niet: het angstige besef dat heel de schepping lijdt. Het is een manier van zijn waarbij het Ego met zijn angst, zijn hoogmoed, zijn overlevingsdrang, een stapje terug heeft gedaan. Het is onvoorwaardelijk en heeft ook geen feitelijke aanleiding, geen dichtbij of ver drama van anderen, nodig om gevoeld te worden.”

Sogyal Rinpoche (in het “Tibetaanse boek van leven en sterven”), zegt dat mededogen gepaard gaat met een gevoel van dankbaarheid en respect voor degene die lijdt, ‘omdat zijn lijden mij in staat stelt mededogen te ontwikkelen, waarmee hij mij in feite een van de grootste geschenken geeft; hij helpt mij namelijk juist die kwaliteiten te ontwikkelen, die ik het meest nodig heb op mijn pad naar verlichting (of zo u wilt naar Het Licht)’.

Liefde

En hoe staat Mededogen dan in verband tot De Liefde waar in de titel van dit bouwstuk van wordt gerept? Is mededogen niet een ander woord voor liefde? Ook Liefde is onvoorwaardelijk, echte Liefde is onvoorwaardelijk. Liefde is onvoorwaardelijk in de zin van; zij stelt geen voorwaarden, ze oordeelt niet. Als ik oordeel stel ik in feite voorwaarden op basis waarvan iets goed of fout is, voldoende of onvoldoende. De Liefde kent dat niet. De kunst is dus in Liefde te leven zonder oordeel, zonder voorwaarden. Daarom is de Compassie oefening van de Avatar ook zo mooi. Kent u dit kleine rituaal, een Mantra die in de stilte van jezelf uitgevoerd kan worden?

Richt uw aandacht op een persoon waar u moeite mee heeft en herhaal voor uzelf de volgende zinnen:

" Net als ik is deze persoon op zoek naar geluk in zijn/haar leven".

" Net als ik is deze persoon op zoek naar geluk in zijn/haar leven".

 

"Net als ik probeert deze persoon lijden in zijn/haar leven te vermijden".

"Net als ik probeert deze persoon lijden in zijn/haar leven te vermijden".

 

"Net als ik heeft deze persoon ervaring met verdriet, eenzaamheid en wanhoop".

"Net als ik heeft deze persoon ervaring met verdriet, eenzaamheid en wanhoop".

 

"Net als ik probeert deze persoon zijn/haar behoeften te vervullen".

"Net als ik probeert deze persoon zijn/haar behoeften te vervullen".

 

"Net als ik leert deze persoon over het leven".

"Net als ik leert deze persoon over het leven".

 

Volgens de Avatar ontstaat door dit regelmatig te doen, meer begrip en compassie voor de medemens, zonder te vervallen in (voor)-oordelen. Met de Liefde is het al net zo.

Kahlil Gibran: “De Profeet”

De Liefde geeft enkel zichzelf en put slechts uit haar eigen bron;

De Liefde weet niet van bezitten en wil evenmin in bezit genomen worden,

Want de Liefde is zichzelf genoeg.

 

De eerste liefde

Herinnert u zich nog uw eerste liefde? Dat meisje uit de klas of van bij de slager, of op dansles? Haalt u haar eens voor de geest. Dat leuke sproetje, die mooie ogen en lieve mond……Hebt u haar? Hoe heette ze ook al weer? Rietje, Gerda, Sophie, Noortje, Maria………Voelt u nog wat u toen voelde, op het moment dat u bij haar in de buurt was, en zelfs of misschien wel sterker wanneer u niet bij haar was? Een gevoel van gelukzaligheid zonder schijnbare rede of doel. Want welk doel dient de Liefde? Alleen haar blik of haar stem waren voldoende om u te laten gloeien van binnen. Op die momenten was uw totale focus op haar. De hele wereld draaide om haar en als je voor haar zou moeten sterven zou je het doen. Die onbaatzuchtigheid, dat totale losweken van jezelf en opgaan in de ander, geeft je bestemming aan en er is niets anders dat er toe doet. Overigens doet het er in eerste instantie niet eens toe of de Liefde wederzijds is. Pas als de Liefde overgaat in Lust of Verlangen, ik me weer van mijzelf bewust word en mijn Ego me parten gaat spelen gaat er een verwachting spelen. De verwachting dat zij ook verliefd is op mij. En met de verwachtingen komen de oordelen. En weg is de Liefde.

Wetenschap

Onlangs las ik in de Elsevier een aardig stuk over Liefde. Het artikel “Leve de Liefde” ging in op de, hoe kan het ook anders bij Elsevier, wetenschappelijke benadering van Liefde. Een amerikaanse antropologe deed onderzoek naar ‘romantic love’ en schreef een boek “Why we love”. De titel doet vermoeden dat er toch een reden en doel is en ….. misschien hebben ze gelijk, het is maar in welke context je het plaatst. De onderzoekster constateerde het volgende wetenschappelijk:

“ ‘Om te beginnen zal iemand die verliefd is de persoon op wie de verliefdheid zich richt, een unieke waarde toe kennen. Hij of zij is ineens ‘the one and only’.

Het is onmogelijk om op twee mensen tegelijk verliefd te zijn. Gedurende de periode van verliefdheid gaat bijna alle aandacht uit naar de ander. Het is vrijwel niet mogelijk aan iets of iemand anders te denken. De intense gevoelens van verliefdheid worden vaak omschreven als ‘stormachtig’ of ‘in vuur en vlam staan’ ”.

Bent U inmiddels dat gelukzalige gevoel van daarnet alweer kwijt? Ik wel. We proberen gewoon weer terug te gaan naar dat gevoel. Wat nou als die Liefde niet gericht is op 1 persoon, maar alles en iedereen betreft. Als ik altijd in staat zou zijn alles met verliefde ogen te zien en zo intens te genieten van wat mij overkomt, alsof het mijn eerste verliefdheid is? Liefde in de zin van aandacht, genegenheid en zorg voor, onbaatzuchtigheid. Is het u ooit opgevallen hoeveel meer energie verliefde mensen hebben en een bijna aanstekelijk goed humeur? Die allereerste verliefdheid is basis voor enorme creatieve energie, vol openheid en ongeremdheid, vol passie. Door die passie en Liefde ontstaan de mooiste dingen. In de Kunst, in de Architectuur, in de Natuur.

Schepping

Alles wat geschapen wordt, wat gecreëerd wordt, ontstaat uit Liefde, zelfs waar dat niet voor de hand ligt en frustratie of haat de schijnbare aanleiding voor het ontstaan lijken te zijn. Haat bijvoorbeeld ontstaat uit Liefde, wanneer de Liefde zo sterk is dat het verlangen ondragelijk wordt en wordt verward met bezit of onrecht. Het klinkt filosofisch en hoogdravend maar in feite gaat alles om Liefde.

(Eigen gedichtje)

“Als Liefde alle dingen maakt

Dan kent de Liefde geen grenzen

Ze creëert zonder doel en zonder reden

Zonder dat ze iets heeft te wensen

Ze is niet kieskeurig en kent geen oordeel

Ze is niet nauwkeurig en gunt geen voordeel

 

Als reden en doel er niet meer toe doen

Dan verliest elke mens zijn motieven

Dan heeft redeneren geen enkele zin

En is Liefde naar ieders believen”

 

Liefde is de belangrijkste drijfveer voor het leven. Als alles is ontstaan uit Liefde hoe stelt de natuur zich daarin dan op en verder nog, is de aarde dan ook niet uit Liefde ontstaan, sterker is het Heelal dan niet uit Liefde ontstaan? Immers bouwde Salomo zijn Tempel ook uit liefde voor zijn God. Die God die ook Liefde is. Mijn streven ligt er dus in die eerste verliefdheid terug te vinden en te behouden met al zijn intensiteit, zonder oordelen. Maar hoe ben ik daarmee mijn medemens tot steun? Gaat het dan niet weer over mij, en zit er in het woord ‘streven’ niet weer toch een valkuil? Zou het genoeg zijn voor mijn medemens te zijn wie ik ben en de ander te zien zoals hij of zij is, zonder oordeel, zonder mening? Gewoon de ander te (h)erkennen zoals hij of zij is en te zien als onderdeel van mijn leven en met een luisterend oor of helpende hand zijn of haar leven ‘mede’ te leven alsof het het mijne is?

Afsluiting

Ik sluit nu graag af met een stukje uit “De Profeet” van Kahlil Gibran: “Over de Liefde”.

De liefde kent geen ander verlangen dan zichzelf te vervullen.

Maar als ge lief hebt en wel verlangens koestert, laat deze dan UW verlangens zijn:

Smelten en worden als een snelvlietende beek die haar melodie zingt voor de nacht;

De pijn kennen van teveel tederheid;

De liefde doorgronden, gewond worden

En vrijwillig en vreugdevol bloeden;

Bij het ochtendgloren ontwaken met een gevleugeld hart, dankbaar voor weer een dag van liefhebben;

Rusten op het middaguur en de vervoering van de liefde overpeinzen;

Tegen de avondstond huiswaarts keren vol dankbaarheid;

En dan slapen met een gebed voor al het geliefde in uw hart en een lofzang op uw lippen.”