Kunst zie je overal. In museumzalen en op straatmuren, in romans, op muziekpodia en zelfs in de stilte van een leeg atelier. Maar wat doet kunst eigenlijk met ons? Dat is geen triviale vraag.
Volgens de Britse filosoof Alain de Botton is kunst geen versierstukje dat je erbij kunt kopen als je tijd over hebt — kunst is iets dat ons kan vormen, helen en verbinden met onszelf en met anderen. In zijn boek “Art as Therapy“, geschreven met John Armstrong, geeft hij daar een verrassend menselijke draai aan.
De Botton ziet kunst niet alleen als iets moois om naar te kijken, maar als een soort ‘therapeutische reisgenoot‘. Hij beschrijft zeven manieren waarop kunst ons leven kan raken: het herinnert, schenkt hoop, belichaamt verdriet, helpt ons in balans te komen, verdiept ons zelfinzicht, opent nieuwe perspectieven en laat ons waarde zien in wat we al hebben.
Stel je voor dat een schilderij je doet stilstaan bij iets wat je allang was vergeten. Misschien brengt het een gevoel terug dat je ooit had, een moment waarop je verliefd was of een herinnering aan een dierbare. Kunst kan die sluimerende herinneringen wakker maken, omdat het geen vluchtige impressie is, maar een concrete aanraking met wat ooit belangrijk voelde.
Tegelijkertijd kan kunst hoop geven. In tijden waarin de wereld somber aanvoelt, kan een werk dat schoonheid uitstraalt of iets laat zien dat we niet (meer) direct ervaren, ons iets laten voelen wat we anders zouden missen. Die hoop is niet simpelweg naïef optimisme, maar een diep menselijk vermogen om te blijven geloven in mogelijkheden — iets wat kunstenaars al eeuwen doen.
Maar kunst is niet alleen een bron van licht. Het biedt ook een ruimte voor verdriet. Kunst kan ons laten zien dat verdriet niet afwezig hoeft te zijn, maar digniteit kan krijgen. Zoals muziek of schilderkunst je bij de hand neemt en zegt: “Het is oké om dit te voelen.” Het is een manier om het onuitgesproken te laten klinken wat we moeilijk onder woorden kunnen brengen.
Kunst helpt ons om in balans te komen — niet door eenvoudige antwoorden te geven, maar door ons te tonen wat we missen of vergeten zijn. Het kan bijvoorbeeld een kalme horizon laten zien als ons hoofd vol chaos zit, of een ongewone blik openen voor schoonheid op een plek waar we die nooit hadden gezocht.
Kunst kan ook als een spiegel werken. Soms blijkt in het werk van een ander precies dat stukje van onszelf te liggen waar we nooit eerder bewust van waren. Dat bijzondere moment dat een kunstwerk ons ‘herkent’, kan ons helpen te begrijpen wie we zijn — niet als een vaststaand verslag, maar als een dynamisch proces van voelen, denken en ervaren.
Door deze ervaringen heen groeit onze blik. We leren andere perspectieven kennen, worden uitgedaagd om anders te denken en voelen en ontdekken zo nieuwe gedeelten van onze wereld — en van onszelf. En in al deze bewegingen nodigt kunst ons uit om bewust te waarderen wat er al is: de kleine momenten, de subtiele nuances van kleur en klank, en de alledaagse dingen die we anders misschien over het hoofd zien.
Wat dit betekent voor kunstenaars, en voor een thema als “Nederlandse kunstenaars en de Vrijmetselarij”, is dat we kunst niet alleen kunnen benaderen als objecten om te beschouwen, maar als levendige deelnemers in ons dagelijks denken en voelen. De Vrijmetselarij — met zijn symboliek, zijn rituelen en zijn zoektocht naar innerlijke waarheid — sluit hier naadloos bij aan. Net als kunst kan vrijmetselarij een gids zijn in de onzichtbare wereld van innerlijke vragen, morele reflectie en creatieve verbeelding.
In de aankomende zomerreeks nodigen we je daarom uit om kunst niet alleen te zien, maar te ervaren. Laat je meenemen langs de kunstwerken van verschillende aard van Nederlandse kunstenaars, ontdek hoe zij betekenis geven aan hun tijd en aan zichzelf, en hoe dat resoneert met de diepere menselijke vragen die we allemaal kennen.
Kunst doet iets met ons. Het wacht alleen tot we echt gaan kijken.
Volg de komende weken onze serie die een breed beeld, verleden en heden, traditioneel en modern, geeft op het vlak van Nederlandse kunstenaars.
BijschriftL Jochem de Graaf., People III Hij woont en werkt in de omgeving Amersfoort. Hij is geboren in 1954. Schilderen is zijn grote passie. Hij is autodidact. Hij wordt bij het schilderen vooral geïnspireerd door de mens die hij vervolgens enigszins abstract neerzet op zijn doeken. Zijn manier van werken en materiaalgebruik geven een speciale dimensie aan zijn schilderijen, waarbij het reliëf een enorme dieptewerking geeft. Door lichtinval en schaduwwerking wordt dit nog eens extra benadrukt.
Disclaimer – Gebruik van artikelen
De artikelen die gepubliceerd zijn op de website van Loge Spectrum te Amersfoort mogen vrij worden gekopieerd, gedeeld en gebruikt, mits de bron duidelijk wordt vermeld. Vermeld daarbij ten minste: Bron: Loge Spectrum te Amersfoort – [www.logespectrum.nl of de juiste link naar desbetreffend artikel]
Voor hergebruik is geen voorafgaande toestemming vereist, maar wij stellen het zeer op prijs als u uw gebruik of plaatsing meldt via e-mail: vcbeheer.spectrum@gmail.com. De inhoud van de artikelen blijft eigendom van Loge Spectrum te Amersfoort. Bij bewerking of verkorting vragen wij om de oorspronkelijke strekking en context te respecteren.